Saturday, April 20, 2013

Deneyim vs. hatıra - Daniel Kahneman

Nobel ödüllü Princeton Üniversitesi profesörü Daniel Kahneman'ın konuşmasına içerikten 5 üzerinden 5 veririm. Anlatımı da çok akıcı. 

İnsanın deneyimleyen benlik (experiencing self) ve hatırlayan benlik (remembering self) olmak üzere iki benliği vardır diyor. Ne kadar mutlu bir yaşamımız olduğuna hatırlayan benliğimize bakarak karar veriyormuşuz. Neden bu kadar çok fotoğraf çektiğimiz, tatillerimiz, özel günlere olan merakımız hepsi hatırlayan benliğimizin seçimi. Sadece bu saptama için 5 veririm konuşmaya.

Pazarlama dünyasında da bir çok yansıması olan bir tespit. reklamımda söylediklerimi nasıl revize etmeliyim ki, deneyimleyen benliği değil de, hatırlayan benliği etkileyebileyim? Mesela 'mutluluklar diyarına gelin' yerine 'unutulmaz bir gün geçirmek için gelin' ...  

Dikkatimi çeken diğer noktalar şunlar; 
- Nereye tatile gideceğimize hatırlayan benlik karar veriyor. Kararını sonuçta hatırlayacağını umduğu hatıralara göre veriyor. 
- Aynı yerde geçirilen iki haftalık bir tatil, bir haftalık tatile göre kişiyi daha fazla mutlu etmiyor.  Çünkü beynimiz yeni bir deneyim olmadıkça bunu hatırlamaya değer saymıyor.
- Hatırlayan benlik hikaye anlatan biri gibi. Her hikayede olduğu gibi onun için de Bitiş çok önemli. Hayatımızın çoğu deneyimleyen benlik tarafından yaşandığı için hafızamızda kaydedilmiyor. 
- Kolonoskopi yaptıran iki hasta grubu üzerinde yapılan araştırmada A grubuna kısa fakat sonu acılı bir kolonoskopi yapılıyor. B grubuna ise başı acılı, sonu daha acısız bir işlem yapılıyor. B grubu toplam deneyimi çok daha iyi hatırlıyor. A grubu ise çok fazla acı çektiğini hatırlıyor. A grubundaki hastalarda kolonoskopi acıdan sonra biraz daha bitirilmeseydi, hastaların hatırlayan benliği toplam operasyonu daha iyi hatırlardı diyor. 
- Yıllık 60.000 dolar gelirin altı kazananlar için para mutluluğun çok önemli bir göstergesi. Yıllık 60.000doların üzerinde ise hiçbir etkisi yok. 
- Daha soğuk eyaletlerde yaşayanlar California'da yaşayanların daha mutlu olduğuna inanır. Kendileri de California'ya taşınsalar, Ohio'da ne kadar soğuk olduğunu düşünerek yine mutlu olabilirler. Fakat asıl mutluluk sevdiklerle birliktelikte olmaktan, bir değere inanmaktan geçer diyor. 

No comments:

Post a Comment